विचार / बिमर्श

किन पारित हुनुपर्छ शिक्षा नियमावली

किन पारित हुनुपर्छ शिक्षा नियमावली

अहिले शिक्षा क्षेत्रमा दुईवटा पक्ष चर्चाको विषय बनेका छन्, संघियतामा शिक्षा क्षेत्रको संरचना र शिक्षा नियमावली । परम्परागत राज्य प्रणाली अन्त्य भएर संघीय संरचनाअनुसार स्थानीय तहको ब्यवस्थापन भइसकेको छ । त्यसअनुसार जनप्रतिनिधि निर्वाचनको घोषणा पनि भएको छ । कर्मचारीको ब्यवस्थापनअन्तर्गत भएका गतिविधिले...

परीक्षा देखि नतिजा हुदै उपल्लो कक्षाको प्रवेशसम्म

परीक्षा देखि नतिजा हुदै उपल्लो कक्षाको प्रवेशसम्म

यो साता एसर्ईई परीक्षा समापन हुँदै छ  । शिक्षा मन्त्रालयका सबै संयत्र यही परीक्षामा प्रयोग गरिरहेको छ । सुरक्षाकमर्मी प्रहरी, प्रमुख जिल्ला अधिकारी र अनुसन्धान तर्फका व्यक्तिहरु समेत यो परीक्षामा सक्रिय भै संलग्न छन् । साविककको एसएलसी रुपान्तरित भई एसईई भनिएतापनि विधि र व्यवहारमा फरक छैन । पत्र...

‘सामाजिक सरलाई चिठ्ठी’

‘सामाजिक सरलाई चिठ्ठी’

राजनीतिक रुपमा भएको आन्दोलनसँगै व्यवस्था फेरियो, तर व्यवहार फेरिएन, शिक्षामा पनि परिवर्तन भयो तर पनि शिक्षाको पाठ्यक्रम फेरिएन, शिक्षकको बानी फेरिएन । यस्तो भएपछि परिवर्तनको अर्थ के रहन्छ र? भन्ने प्रश्नले घोचेपछि २०४५ साल माघ १ गते लमजुङमा जन्मिएका प्रज्वल अधिकारीले लेखे –‘सामाजिक सरलाई...

स्थानीय तहको कर्मचारी व्यवस्थापन र शिक्षा सेवा

स्थानीय तहको कर्मचारी व्यवस्थापन र शिक्षा सेवा

मुलुकको पुनर्संरचना गर्ने क्रममा गाउँपालिका र नगरपालिकाको निर्धारणसँगै प्रशासनिक पुनर्संरचनाको मुद्दा सतहमा आएको छ । कुन सेवा समूहका कर्मचारीलाई स्थानीय तहमा खटाउने भन्ने विषयमा निर्णयमा प्रभाव पार्न सक्ने सेवा वा समूहको बोलवाला चलिरहेको अवस्था देखिएको छ । यसै क्रममा कार्यकारी अधिकृतमा निश्चित सेवा...

विद्यालय की घृणास्थल !

विद्यालय की घृणास्थल !

म मेरी छोरीलाई ४ वर्ष नपुग्दै विद्यालय नपठाउने भन्ने सोचमा थिए, तर म वास्तवमा असफल भए र आफ्नो निर्णय आफै कार्यान्वयन गर्न सकिन् । जब छोरी २ वर्ष पुगिसकिन टोल, छिमेक, नातागोता सबैले स्कुल किन नपठाएको भनेर सोध्न थाले । छोरी ३ वर्ष पुगुञ्जेल यो प्रश्नको उत्तर दिदाँ दिदाँ हामी २ जना हैरान भयौँ । शहरको ड...

भाइ ‘A, B,C,D ’, म ‘क, ख, ग, घ ’!

भाइ ‘A, B,C,D ’, म ‘क, ख, ग, घ ’!

दुष्यन्त भट्टराई- झापाको दुहागढी ४, चारआलीका दुष्यन्त भट्टराई हाल लर्डबर्न युकेमा छन् । भू–गर्भ बिज्ञानमा त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट स्नातकोत्तर गरेका उनी युकेमै जागिर गर्छन् । बाल्यकालदेखि नै छिट्पुट् कविता लेख्न शुरु गरेका उनले कक्षा ६ मा पहिलोपल्ट विद्यालयमा कविता वाचन गरेर साहित्यम रस बसाएक...

शिक्षा ऐनको औचित्य समाप्त, नियमावली पनि नल्याए हुन्छ

शिक्षा ऐनको औचित्य समाप्त, नियमावली पनि नल्याए हुन्छ

नेपालको सार्वजनिक शिक्षाको स्वामित्व कसको हो ? शिक्षा मन्त्रीको की मेरो की तपाईको ? यो प्रश्नको उत्तर विना हामी कहिँ पुग्दैनौँ । नेपालको संविधान २०७२ अनुसूची ८ ले माध्यमिक तहको सम्पूर्ण दायित्व गाउँपालिका/नगरपालिकाले लिने भनेको छ । अब भोलि गएर गाउँ/नगर पालिकाले ऐन पास गरेर शिक्षा सञ्चालन गर्न सक्...

 नेता ज्यु छोरालाई के बनाँऊ  ?

नेता ज्यु छोरालाई के बनाँऊ ?

चालु बर्षको बजेट र सरकारको नीति तथा कार्यक्रम सुन्दा बुबा, आमा र मेरो खुसीको सिमा नै थिएन । तिन तहको निर्वाचन, शैक्षिक बेरोजगारलाई ऋणको व्यवस्था, कृषिमा अनुदान र ऋण, गाविस र नगरपालिकामा थप अनुदान, सामाजिक सुरक्षामा शत प्रतिशत बृद्धि जस्ता कार्यक्रमले ल्याएको खुसी आज सम्म आइपुग्दा अपेक्षाकृत परिणा...

 एसएलसी र एसइइ : परीक्षाको व्यवस्थापन, तयारी र अपेक्षा

एसएलसी र एसइइ : परीक्षाको व्यवस्थापन, तयारी र अपेक्षा

२०७३ सालको माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (जसलाइ गत वर्षसम्म एसएलसी परीक्षा भनिन्थ्यो) यही चैत्र ३ गतेबाट शुरु हुदैँछ । २०७३ असार १५ गते शिक्षा ऐन २०२८ को आठौं संशोधन २०७३ प्रमाणिकरण भए पछि नै स्कूल लिभिङ् सर्टिफिेकट एक्जामिनेश (एसएलसी) को नाम परिवर्तन भई माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (सेकेण्डरी एजुकेशन एक्जामिन...

यो साताको शिक्षा साहित्य : बेपत्ता

यो साताको शिक्षा साहित्य : बेपत्ता

- रमेश क्षितिज, कविता, कथा र गीत लेखनमा सकृय छन् । निजामती सेवामा कार्यरत उनी समसामयिक विषयमा लेख्छन् । अर्को साँझ पर्खेर साँझमा, घर फर्किरहेको मानिस, आफै आफ्नो साथी भए, क्षितिज लगायतका उनका कृति प्रकाशित छन् । ०५० मा सर्वोत्कृष्ट गीतकार, रेडियो नेपाल, ०५१ मा राष्ट्रिय कविता महोत्सवमा प्रथम लगायत वि...

 शिक्षक साथी ! हामी कोइली बन्ने कि काग ?

शिक्षक साथी ! हामी कोइली बन्ने कि काग ?

“भूकम्प अघिसम्म (२०७२ वैशाख १२) मेरो बच्चा यही स्कुल नजिकैको बोर्डिङ्गमा पढ्थ्यो, भूकम्पले धेरै हल्लायो केटाकेटी डराए । छोरा त यहाँ बस्नै मानेन, पठाइदिएँ आफ्नै गाउँतिर अहिले गाउँकै बोर्डिङ्मा पढि रा’ छ ।” आफ्नो गाउँभन्दा धेरै टाढा अन्यत्र (अर्कै जिल्ला) मा दुई वर्ष अघि शिक्षक से...

परीक्षा र नीतिका कुरा

परीक्षा र नीतिका कुरा

मङ्सीर महिनाको सुरुका ३ आइतबार एडुखबर मार्फत् परीक्षाको औचित्य माथि बहस गरिएको थियो । तीन श्रृङ्खलामा प्रकाशित उक्त सामग्री पढ्नुहोस् : औचित्य छैन परिक्षाको - १  औचित्य छैन परिक्षाको - २ औचित्य छैन परिक्षाको - ३ ती श्रृङ्खलाहरुमा प्राप्त भएका प्रतिक्रिया र चासोले फेरी पनि एकपटक...

२२ वर्षपछि भण्डारीको फुर्सद

२२ वर्षपछि भण्डारीको फुर्सद

लिटिल एन्जेल्स स्कुलका संस्थापक तथा प्रिन्सिपल उमेश श्रेष्ठले एकाविहानै फोन गरेर भनेका थिए, ‘तपाइँलाइ भेट्नु पर्यो र आजै भेट्नु पर्यो । यस्तो त सारै नमज्जा भयो ।’ उनलाई लागेको नमज्जाको कारण थियो, लिलिट एन्जेल्स स्कुलले अर्कैको नामको प्यान प्रयोग गरेर नयाँ शैक्षिक सत्रमा विद्यालयमा पाठ...

शिक्षक सेवा आयोग : मुद्धा नपरी सही नतिजा दिन नसक्ने अड्डा

शिक्षक सेवा आयोग : मुद्धा नपरी सही नतिजा दिन नसक्ने अड्डा

भनिन्छ यथार्थ तितो हुन्छ । तर, चाहना नमिठो र तितो हुन सक्दैन । भनाई र व्यवहारले बास्तविकता उजागर गर्दछ । सन्दर्भ शिक्षक सेवा आयोगसंग जोड्न खोजिएको हो । नेपाली शिक्षकले शिक्षा सेवालाई संवैधानिक अंग बनाइयोस् भनेर आन्दोलन गर्दै आएको तथ्य छर्लङ्ग छ । विद्यमान संविधानमा दुई दर्जन संवैधानिक आयोगको व्यव...

योग्यता

योग्यता

डा. रवीन्द्र समीर, बिगत दुई दशकदेखि लघुकथा विधामा सक्रिय छन् । विन्दुमा सिन्धू र गागरमा सागरजस्तै लाग्ने लघुकथा लेख्ने उनको लेखाइमा जीवनको बृहत चित्रण हुन्छ । उनको ‘अर्जुनदृष्टि’ नामक लघुकथाले वि. सं २०६७ मा पद्यश्री साहित्य सम्मान प्राप्त गरेको छ । तेश्रो आँखा (२०५३), पोष्टमार्टम (२०६२)...