Ad Ad

विचार / बिमर्श

सामुदायिक विद्यालय सुधारको वाधक भनसुने प्रधानाध्यापक

सामुदायिक विद्यालय सुधारको वाधक भनसुने प्रधानाध्यापक

नेपालका सामुदायिक विद्यालयहरुको शैक्षिक गुणस्तर प्रतिबर्ष खस्किरहेको छ ।  विभिन्न सरकारी तथा गैरसरकारी तवरबाट गरिएको अध्ययन÷अनुसन्धानले यसै भन्छ । एकाध विद्यालय छोडेर हेर्ने हो भने अधिकांश सामुदायिक विद्यालयको स्थिति विग्रदोक्रममा छ । सरकारी लगानीको दुरुपयोग भएको छ । गुणस्तर खस्केसंगै सा...

शिक्षाका सवालमा यस्तो बनोस् ०७५ साल !

शिक्षाका सवालमा यस्तो बनोस् ०७५ साल !

२०७४ सालको शुभकामना आदान प्रदान गरेको ताजै छ, ०७५ सालको शुभकामना छरपष्ट भइसकेका छन् । नयाँ वर्ष एवम् पर्वहरुमा स्वच्छता तथा स्वस्थता सहितको प्रगतिको अपेक्षा स्वभाविक परम्परागत संस्कारको रुपमा स्थापित भइसकेको छ । गत वर्षको घटना र समयको विश्लेषण अनि समीक्षा जरुरी पक्ष हो । त्यसै गरी बितेका नराम्रा र ब...

भर्ना अभियान : सतहमा हैन, गहिराइमा हेरौं

भर्ना अभियान : सतहमा हैन, गहिराइमा हेरौं

सारांश मानिसले यस धर्तिमा जन्म लिदाँ गरिब र धनि¸ सानो र ठूलो जात भएर जन्मेको हुदैन् । जात¸ धनि र गरिबकै कारणले उच्च क्षमता र कम क्षमता भएर जन्मिएको पनि हुँदैन । प्रकृतिले सवैलाई उस्तै क्षमता दिएको हुन्छ तापनि घर परिवारको अवस्था¸ सामाजिक परिवेश र अन्य वातवरणले पठन पाठनमा सहभागी ह...

मन्त्री ज्यू ! सार्वजनिक शिक्षा सुधार्ने पहिलो शर्त हो, शिक्षक व्यवस्थापन

मन्त्री ज्यू ! सार्वजनिक शिक्षा सुधार्ने पहिलो शर्त हो, शिक्षक व्यवस्थापन

ज्ञान आर्जनको विगत, कर्मयोगी वर्तमान र सुनिश्चित भविष्यको वातावरणले मात्रै मान्छेलाई योग्य बनाउँछ । योग्य मान्छेले नै समाजलाई योगदान दिन्छ र राष्ट्र निर्माण हुन्छ । राष्ट्र निर्माणका अवयवको ब्याख्या गर्न थाल्ने हो भने ठूलै सोध तयार हुन्छ । तर त्यसको मुख्य कडि शिक्षा र शिक्षाको मेरुदण्ड शिक्षक हो भन्...

कक्षाका गुरु पनि 'बस र वायरिङ्'का जस्तै बनौं न  !

कक्षाका गुरु पनि 'बस र वायरिङ्'का जस्तै बनौं न !

काठमाडौंको मुख्य बजार ताकेर वरीपरीका जुन वस्तीबाट मान्छे निस्के पनि उनीहरु भन्छन् – शहर जाने । कीर्तिपुरबाट निस्कने सार्वजनिक यातायातका साधनले तीनै शहर जानेहरुलाई ओसार्छ । त्यहाँबाट विहानमा सार्वजनिक यातायात चढ्नेहरु भने प्राय शहर तिरका कलेजमा पढ्ने विद्यार्थी हुन्छन् । सार्वजनिक यातायातको...

स्थानीय तहमा खटिएका कर्मचारी भन्छन् : शिक्षा सञ्चालन कठीन

स्थानीय तहमा खटिएका कर्मचारी भन्छन् : शिक्षा सञ्चालन कठीन

सारांशः सम्वत् १९१० मा दरवार स्कूलको स्थापनासँगै नेपालमा औपचारिक शिक्षा एवम् शिक्षालयको सुरुवात भयो । त्यस अगाडिप्राचीनकालदेखि सञ्चालित पिँढी शिक्षा, गुरुकुल, मठमन्दिर, राजदरवार तथा संस्कृत पाठशाला आदिको सञ्चालन र त्यसको प्रशासन पनि घरमूली, ऋषि÷गुरु÷पण्डित, राजगुरु÷पुरोहित, स...

शिक्षा मन्त्रीलाई खुला पत्र  :अस्थायी शिक्षक ब्यवस्थापनका तीन उपाय

शिक्षा मन्त्रीलाई खुला पत्र :अस्थायी शिक्षक ब्यवस्थापनका तीन उपाय

माननीय मन्त्री ज्यू, शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय ढिलै भए पनि पुनः शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि जस्तो महत्वपूर्ण मन्त्रालय सम्हाल्ने जिम्मेवारी पाउनु भएकोमा बधाई तथा सफल कार्यकालको शुभकामना ! शिक्षा भनेको व्यक्ति, समाज, राष्ट्र मात्र नभई सिङ्गो विश्व परिवर्तन गर्ने नियामक शक्ति हो । य...

विदेशमा संस्कृत शिक्षा : सबै धर्म र जातिका लागि

विदेशमा संस्कृत शिक्षा : सबै धर्म र जातिका लागि

प्रसिद्ध दार्शनिक अल्डुअस हक्सले भनेका छन् “सनातन दर्शन (Penennial Philosophy) लाई हिन्दु, बौद्ध, हिब्रू, ताओ, क्रिस्चियन, इस्लामले वर्णन गरेको छन् । सम्भवतः भगवद्गीताले सबैभन्दा राम्रोसँग वर्णन गरेको    छ ।” एटम बमको पिता मानिने भौतिकशास्त्री जुलियस ओपनहाइमर भन्छन्, &l...

देखाउन र झुक्याउन केन्द्रित शिक्षा क्षेत्रका निर्णय

देखाउन र झुक्याउन केन्द्रित शिक्षा क्षेत्रका निर्णय

कुनै पनि निर्णय कार्यान्वयनका लागि गरिन्छ । देखाउन वा सुनाउनका लागि निर्णय गर्नु भनेको सम्बन्धित पक्षको आँखामा छारो हाल्नु मात्र हो । हाम्रो शिक्षा क्षेत्रमा भएका अधिकांश निर्णय मात्र देखाउन र झुक्याउन भएका छन्, शिक्षकका विषयमा हुन् वा समग्र शिक्षा प्रणालीसँग जोडिएका सन्दर्भ नै किन नहोउन् । कार्यान्...

अस्थायी शिक्षक व्यवस्थापनको सवाल

अस्थायी शिक्षक व्यवस्थापनको सवाल

विषयको उठान अस्थायी शिक्षक ब्यवस्थापनका लागि भन्दै गरिएको विज्ञापनको तोकिएको परीक्षा चौथो पटक स्थगित गरियो । विभिन्न खाले आन्दोलन, धम्की, विरोध, आमरण अनसन तथा कानुनी अड्चनको पृष्ठभूमिमा परीक्षा स्थगित भए संगै अस्थायी शिक्षक व्यवस्थापनको सवालमा विभिन्न आशंका र अड्कलबाजी सतहमा आएका छन् । परीक्षा के...

गन्तव्य समृद्धि, प्रस्थान विन्दु शिक्षा

गन्तव्य समृद्धि, प्रस्थान विन्दु शिक्षा

हिजो आज के ब्यक्ति, के घर, के सार्वजनिक स्थल, के सरकारी कार्यालय जताततै चर्चाको विषय बनेको छ समृद्धि ! राजनीतिको अपेक्षा र संकल्पको सर्वोच्च कार्यसूची बनेको छ समृद्धि ! घर, गाउँ, मेला पात र चिया चौतारीमा हल्ला र सल्लाहको विषय बनेको छ यही समृद्धि ! के हो समृद्धि ? कसरी रके गर्दा हासिल हुन्छ...

सामुदायिक विद्यालयमा सुधार : संभव छ

सामुदायिक विद्यालयमा सुधार : संभव छ

विषय उठान लोक कल्याणका लागि सरकारले विभिन्न नीति निर्माण गर्छ, विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गर्छ । यसरी निर्माण गरिने नीति तथा कार्यक्रममा शिक्षा महत्त्वपूर्ण क्षेत्र हो । विश्वका सबै मुलुकले सार्वजनिक शिक्षालाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेका छन् । देशको विकास गर्न, देशमा समृद्धि ल्याउन, जनताको चेतनाको स...

“शिक्षक सेवा रोबोट आयोग”

“शिक्षक सेवा रोबोट आयोग”

अहिले सम्मका शिक्षक सेवा आयोग चाहे त्यो कुनै बेला जिल्ला स्तरीयको होस् वा अहिलेको जस्तो राष्ट्रिय स्तरको, ती सवै शिक्षा मन्त्रालयका कर्मचारीले हालीमुहाली गर्ने आयोग बने । देखावटी रूपमा आयोगको गठन काम, कर्तव्य, अधिकार अनि आयोगको अध्यक्ष र सदस्यको चयन सब जनताको आँखामा छारो हाल्ने काम मात्रै भए । अहिले...

मेरा गणितका गुरू !

मेरा गणितका गुरू !

७ वर्ष निजी विद्यालयमा पढाएर शिक्षणको समेत अनुभव लिएका कवि हुन्, शरद पोख्रेल। त्यसो त उनको कुनै संग्रह प्रकाशित छैन, तर विभिन्न पत्रपत्रिकामा उनका फुटकर कविता कथा लेख गजल प्रकाशित छन् । दाङको घोराही उपमहानगरपालिका २ रामपुरमा पुष्पा र नवराज पोख्रेलका सन्तानका रुपमा २०४६ सालमा जन्मेका उनी हाल जापान बस...

शिक्षक साथीहरु ! अरुको कमजोरी खोतल्ने मात्रै  कि आफूलाई पनि हेर्ने ?

शिक्षक साथीहरु ! अरुको कमजोरी खोतल्ने मात्रै कि आफूलाई पनि हेर्ने ?

सार्वजनिक शिक्षाको गुणस्तर खस्क्यो र खस्किने क्रममा छ भन्ने विषयले नेताका भाषण देखि कर्मचारीका चर्चा परिचर्चा सम्म स्थान पाईरहेको छ । शिक्षाका कुनै पनि कार्यक्रममा प्रस्तुत कार्यपत्र वा छलफलको हट केक हुन्छ सार्वजनिक शिक्षाको खस्कदोँ गुणस्तर ! शिक्षा मन्त्रालयका कर्मचारी, शिक्षा क्षेत्रमा काम गर्न...