विचार / बिमर्श

शैक्षिक सत्र : महिना पुर्‍याउने कि सिकाइ !

शैक्षिक सत्र : महिना पुर्‍याउने कि सिकाइ !

कोभिड सामान्य बन्दै गए पछि र खोप लगाउने क्रमसँगै शिक्षण सिकाइ विस्तारै पुरानै लयमा फर्किदै छ । ग्रामीण क्षेत्रमा सबै विद्यालय र कक्षाको पठनपाठन नियमित भैसकेको छ भने शहरी क्षेत्रमा कतिपय ठूला विद्यालयल...

सरकारबाट उपेक्षित गुरुकुल

सरकारबाट उपेक्षित गुरुकुल

विद्यालय र साविकका उच्च माध्यमिक तहका समकक्षी गुरुकुललाई उपलब्ध गराईदैं आएको अनुदान संघीयतासँगै बन्द गरिदाँ तनहुँ स्थित देवघाटका गुरुकुल मारमा परेका छन् । विद्यालय तहका लागि एक र साविकका उच्च माध्यमिक...

विद्यालय शिक्षामा सुधारको सुत्र

विद्यालय शिक्षामा सुधारको सुत्र

नागरिकलाइ शिक्षा दिने दायित्व राज्यको हो । नेपालको सन्दर्भमा  राज्यले शिक्षामा ठूलो लगानी गर्नुका साथै शिक्षाको सुधारको लागि विभिन्न कालखण्डमा शिक्षा वोर्ड तथा समितिहरु गठन गरी तिनीहरुले दिएका प्...

खोल्ने र बन्द गर्ने बीचको शैक्षिक विकल्प

खोल्ने र बन्द गर्ने बीचको शैक्षिक विकल्प

विवादबाट उठ्ने कि ? तत्कालीन समयमा बुद्धले दुइटा अन्यौल देखे । आत्मा र परमात्मा बुझ्न बुझाउन समय खर्चिएकाहरुको अन्यौल । ईश्वर छ कि छैन भन्ने संवादमा समय खर्चिएकाहरुको अन्यौल । बुद्धले ठम्याए कि न ब...

अध्यापन गर्न नपाउनेले प्रमाणिकरण गर्न पाउने !

अध्यापन गर्न नपाउनेले प्रमाणिकरण गर्न पाउने !

कक्षा ११–१२ सम्म चलेको विद्यालयको प्रअ वा प्राचार्य बन्न मात्र होइन, कक्षा लिनसमेत स्नातकोत्तर गरेको हुनुपर्ने भन्ने मागका साथ २०५७ सालको रिट नं ३६२६ अन्तर्गत सर्वोच्च अदालतमा दर्ता भएको मुद्दाम...

 विद्यालय शिक्षा : व्यवस्थापनका समस्या र समाधान

विद्यालय शिक्षा : व्यवस्थापनका समस्या र समाधान

नेपालको संविधान २०७२ कार्यान्वयनमा आएसँगै विद्यालय शिक्षाको समग्र व्यवस्थापनमा परिवर्तन भएको अवस्था छ । संघ र प्रदेश सरकारको शैक्षिक नीति कार्यक्रमहरु तथा कानूनहरुसँग सापेक्षित रहने गरी स्थानीय तहबाट...

पाठ्यक्रमको अन्योल : न्यायाधीशलाई पत्र !

पाठ्यक्रमको अन्योल : न्यायाधीशलाई पत्र !

माननीय न्यायाधीश ज्यू  नमस्कार ! श्रीमान्, कतिपय अभिभावादन औपचारिकतामा मात्र सीमित हुँदा रहेछन्  ! 'माइण्ड' गर्नु हुन्न भने तपाईँलाई माननीय या श्रीमान् भनेर सम्बोधन गर्दा यतिख...

शिक्षक पनि होलान् तर शिक्षाको गुणस्तर खस्किनुमा नीति धेरै जिम्मेवार

शिक्षक पनि होलान् तर शिक्षाको गुणस्तर खस्किनुमा नीति धेरै जिम्मेवार

देश संघीय व्यवस्थामा छ । संविधानले शिक्षा सम्बन्धी अधिकार संघ, प्रदेश र स्थानीय गरी तीन वटै तहको साझा अधिकार सूचीमा राखेको छ । नेपालको संविधान २०७२ को अनुसुची ८ (७) मा आधारभूत र माध्यमिक शिक्षाको अधिक...

शिक्षाको साख : दृष्टिकोण बदल्न जरुरी

शिक्षाको साख : दृष्टिकोण बदल्न जरुरी

नेपालमा आधुनिक शिक्षाको शुरुआत २००७  साल पछि शिक्षा क्षेत्रले फड्को मारेको हो । पञ्चायति व्यवस्थाको ३० बर्षमा जिल्ला जिल्लामा विद्यालयहरु खुले । प्रजातन्त्रको पुनस्थापना २०४६ पछि गाउँ गाउँमा विद्...

शैक्षिक कृयाकलाप अघि बढाउन गफ होइन काम नै चाहिन्छ

शैक्षिक कृयाकलाप अघि बढाउन गफ होइन काम नै चाहिन्छ

सम्पादकीय नोट : कोरोना भाईरस (कोभिड - १९)  का कारण आएको असहजतामा बालबालिकाको सिकाइ कसरी प्रभावकारी बनाउने ? कसरी शिक्षक र सम्बन्धित निकायलाई यस प्रति जिम्मेवार बनाउने ? यस सन्दर्भमा के कसरी काम ग...

थिलथिलो शिक्षा !

थिलथिलो शिक्षा !

शिक्षा विकासको पूर्वाधारको  पनि  पूर्वाधार  हो । जनशक्ति निर्माणको  सुत्राधार हो । प्रत्येक व्यक्तिमा अगम्य  क्षमता  रहेको हुन्छ । त्यो क्षमतालाई  शासकले शिक्षालाई स...

गाँठो फुकाउन नखोजिएको शिक्षा प्रणाली

गाँठो फुकाउन नखोजिएको शिक्षा प्रणाली

कुनै पनि राज्यलाई ध्वस्त बनाउने हो भने कुनै एटम बमको आवश्यकता नै पर्दैन, त्यहाँको शिक्षा प्रणालीलाई ध्वस्त बनाए पुग्छ  । शिक्षा राज्यको विकास र सम्वृद्धिको आधार हो । हामी  गुणस्तरीय शिक्षा व...

संकटमा सिकाइ : अवस्था असामान्य, सामान्य तरिकाले सोचेर हुँदैन

संकटमा सिकाइ : अवस्था असामान्य, सामान्य तरिकाले सोचेर हुँदैन

सम्पादकीय नोट : कोरोना भाईरस (कोभिड (१९)  का कारण आएको असहजतामा बालबालिकाको सिकाइ कसरी प्रभावकारी बनाउने ? कसरी शिक्षक र सम्बन्धित निकायलाई यस प्रति जिम्मेवार बनाउने ? यस सन्दर्भमा के कसरी क...

सम्पन्न वर्गको पोल्टामा शिक्षा

सम्पन्न वर्गको पोल्टामा शिक्षा

संयुक्त राष्ट्रसंघले सदस्य राष्ट्रहरुमा शिक्षामा सबैको पहुँचको लागि समाहित शिक्षा अन्तरगत सन् १९९४ मा स्पेनको सालामाङ्कामा विश्व सम्मेलन गर्यो । उक्त सम्मेलनको उद्देश्य हरेक देशले शिक्षाको अवसरबाट वञ्...

शिक्षकलाई राजनीतिकरणको चक्रव्यूहबाट निकाले पछि बल्ल सैद्धान्तिक र व्यवहारिक कुरा

शिक्षकलाई राजनीतिकरणको चक्रव्यूहबाट निकाले पछि बल्ल सैद्धान्तिक र व्यवहारिक कुरा

शिक्षाका बारेमा प्राविधिक र प्रशासनिक कुरा गर्दा हामीले बेला बेलामा एउटा प्रश्न बिर्सन्छौं, शिक्षा भनेको के हो ?  हाम्रो समाजलाई, हाम्रो मुलुकलाई, हाम्रो राष्ट्रलाई कस्तो शिक्षा चाहिन्छ ? मैले...