विचार / बिमर्श

धिपधिपे दियोका भरमा मौलिक पहिचान

धिपधिपे दियोका भरमा मौलिक पहिचान

संस्कृत वाङ्मयमा निहित ज्ञान, विज्ञान, अध्यात्म, संस्कृति, कला, साहित्य, दर्शन, गणित, इतिहास, तन्त्रशास्त्र, ज्योतिषशास्त्र, राजशास्त्र, अर्थशास्त्र, धर्मशास्त्र, सङ्गीतशास्त्र र काव्यशास्त्रले समाजको...

गणित शिक्षण–सिकाइमा अडियो पाठ

गणित शिक्षण–सिकाइमा अडियो पाठ

आधुनिक जमानामा पनि अडियो पाठ ! त्यस माथि गणितको शिक्षण–सिकाइमा यो त झन् कसरी सहज हुन सक्छ ! सूचना प्रविधिको उच्चतम् विकास र विस्तारले विद्यार्थीको सिकाइलाई फरक तरिकाले पनि सहजीकरण गर्ने सम...

शिक्षक

शिक्षक

म भर्खरै स्कुल जान थालेको थिएँ । स्कुलमा के पढ्थेँ वा सिक्थेँ सम्म पनि याद छैन । तर केही शिक्षकहरुको अनुहार स्पष्ट याद छ । गाउँमै हामी खेल्दै गर्दा कहिलेकाहीँ शिक्षकहरु हाम्रै घरको बाटो हिँड्नुहुन्...

पढाउने नाममा सडाउने खेल !

पढाउने नाममा सडाउने खेल !

बालमैत्री भनेको बालबालिकाको रुची चाहना र भावनाको सम्मान हुनु हो । जहाँ बालबालिकालाई सम्मान मिल्छ त्यहाँ सिर्जनाको फूल फुल्छ । ज्ञानको ढोका खुल्छ । सम्पन्नताको पोका खुल्छ ।  बालमैत्रीको जग सन्...

... अर्थात् शिक्षक विनाको शिक्षा !

... अर्थात् शिक्षक विनाको शिक्षा !

गत जेठ १६ गते देखि २५ गतेसम्म सञ्चालन भएको कक्षा १२ को परीक्षाको नतिजा गत भदौ १७ गते शुक्रबार प्रकाशित भएको  । राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले लिएको उक्त परीक्षामा तीन लाख ९६ हजार एक सय ८५ विद्यार्थी स...

विद्यालयको शैक्षणिक नेतृत्वकर्ता प्रअ हुने नीतिको खाँचो

विद्यालयको शैक्षणिक नेतृत्वकर्ता प्रअ हुने नीतिको खाँचो

सामुदायिक विद्यालयका विद्यार्थीको कमजोर सिकाइ उपलब्धी कसरी सुधार्ने भन्ने बहस निरन्तर चलिरहेको छ । २०७८ को एसइइ नतिजालाई विश्लेषण गर्दा  ६ बर्षमा २.४० माथि जीपीए ल्याउने विद्यार्थीको संख्यामा ६ प...

आफूलाई अन्याय भएको आवेशमा बालबालिका माथि अन्याय नगरौं, कानून मानौं

आफूलाई अन्याय भएको आवेशमा बालबालिका माथि अन्याय नगरौं, कानून मानौं

देशभर रहेका करिब ३५ हजार सामुदायिक विद्यालयमा दैनिक लाखौँ बालबालिकाहरु अध्ययन गर्दछन् । नेपाल सरकारले मिति २०६८ साल जेष्ठ ११ गते विद्यालयलाई शान्ति क्षेत्र घोषणा गरेको छ ।  “विद्यालय शान्ति...

'खुशी पाठ्यक्रम'बाट नेपालले सिक्न सक्ने पाठ

'खुशी पाठ्यक्रम'बाट नेपालले सिक्न सक्ने पाठ

तीन तिरबाट हामीलाई घेरेको देश भारतमा २९ राज्य र सात केन्द्र शासित प्रदेश छन् । यि राज्य र केन्द्र शासित प्रदेश पुनः जिल्लाहरू तथा अन्य क्षेत्रहरूमा बाँडिएका छन् । अहिले विश्वको ध्यान तान्न सफल एउटा क्...

गुणस्तर विद्यार्थीमा खोज्ने कि प्रणालीमा ?

गुणस्तर विद्यार्थीमा खोज्ने कि प्रणालीमा ?

शिक्षामा गुणस्तर भएन भन्ने गुनासो व्यापक सुनिन्छ ।  शिक्षाको गुणस्तर सुधारका लागि सरकारका तर्फबाट बग्रेल्ति कार्यक्रम छन्  । विद्यालयहरू गुणस्तर सुधारमा  लागिरहेको  बताउँछन् । शिक्...

आउँदै गरेको नयाँ शैक्षिक सत्र र दिनु पर्ने ध्यान

आउँदै गरेको नयाँ शैक्षिक सत्र र दिनु पर्ने ध्यान

यो बर्ष नयाँ शैक्षिक सत्रको शुरुवात र स्थानीय निर्वाचनको समय एकै पटक पर्दै छ । कोरोना महामारीका कारण पठनपाठनमा भएको अवरोधले धकेलिदैं आएको शैक्षिक सत्र जेठको पहिलो साताबाट शुरु हुँदै छ । अनी स्थानीय नि...

जनशक्ति विकासको कस्सिएको गाँठो

जनशक्ति विकासको कस्सिएको गाँठो

मुलुकमा कुनै पनि सरकारी कामकारवाहीहरु गोप्य र निश्चित व्यक्तिको घेरामा पर्नु, हुनु तथा पारिनु हुँदैन भन्ने आधारभूत मूल्य मान्यतामा सम्पूर्ण जीवन व्यतित गरियो । सरकारी जागीर कालमा जहाँ बसियो, त्यहाँ कु...

मानव स्रोत विकास योजना विना उच्च शिक्षामा लगानी बालुवामा पानी

मानव स्रोत विकास योजना विना उच्च शिक्षामा लगानी बालुवामा पानी

विश्वविद्यालयको शिक्षा हासिल गर्न समय र पैसा दुबै खर्च हुन्छ । यो स्वभाविक हो कि उच्च शिक्षा हासिल गर्नेहरु पढाई सके पछि कामको संसारमा प्रवेश गर्न चाहन्छन् । तर एउटा व्यक्तिले उच्च शिक्षा हासिल गर्ने...

कसले गर्ला सामुदायिक विद्यालय सुधार्ने हिम्मत ?

कसले गर्ला सामुदायिक विद्यालय सुधार्ने हिम्मत ?

जतिबेला म विद्यालय तहको शिक्षा आर्जन गर्दै थिएँ त्यतिबेला देखिनै शिक्षा सुधारको विषयमा चर्चा हुने गर्दथ्यो । मैले उच्च शिक्षा हासिल गरेर शिक्षण पेशामा प्रवेश गरेको आज २५ वर्ष बितिसक्दा पनि यो विषय उत्...

शिक्षक पेशागत सहयोग र अबको बाटो

शिक्षक पेशागत सहयोग र अबको बाटो

समय बदलिएको छ । परिस्थिति फेरिएको छ ।  मुलुकले एकतात्मकबाट संघात्मक राज्यको स्वरुप ग्रहण गरेको छ । परिवर्तित सन्दर्भमा कतिपय संरचना भत्किएका छन् । कतिपय थप पनि भए । क्षेत्राधिकारमा फेरबदल आएको छ...

पाठ योजनामा मेडलिन हण्टरको शैक्षिक उपागम

पाठ योजनामा मेडलिन हण्टरको शैक्षिक उपागम

मेडलिन चेक हण्टरको जन्म सन् १९१६ मा क्यानडामा भएको थियो । क्यानडामा जन्मिए पनि उनको अधिकाँश विद्यार्थी जीवन क्यालिफोर्नियामा बित्यो । सानो हुँदा मेडलिन पटक पटक विरामी परिरहन्थिन् । जसकारणले गर्दा क्या...