विचार / बिमर्श

शिक्षकको एउटा फोन सम्बाद : बाबु नानीको पक्षमा

शिक्षकको एउटा फोन सम्बाद : बाबु नानीको पक्षमा

बिहानको ७ बज्दै थियो, मोबाईलको घण्टि बज्यो । परिचित नम्बर अर्थात मेरो भाइ पुस्ताको आत्मीय मित्र प्रकाश अधिकारीले फोन गरेका रहेछन् !   मकवानपुरको हेटौंडा चौकीटोल निवासी  अधिकारी, ह...

दरबन्दी मिलान : सुधार होलान् सामुदायिक विद्यालय ?

दरबन्दी मिलान : सुधार होलान् सामुदायिक विद्यालय ?

कुनै पनि सङ्घ, संस्था वा कार्यालयहरुमा काम गर्नको लागि निश्चित गरिएको मानिसहरुको सङ्ख्या नै दरबन्दी हो । कुनै पनि संस्थामा दरबन्दी कति, कस्तो, किन, कसरी निर्धारण गर्ने भन्ने कुरा त्यस संस्थाको उद्देश्...

स्थानीय पाठ्यक्रम : विवेक  पुर्‍याए श्रीखण्ड नत्र खुर्पाको बिंड !

स्थानीय पाठ्यक्रम : विवेक पुर्‍याए श्रीखण्ड नत्र खुर्पाको बिंड !

हाम्रो देशको शिक्षा प्रणाली अनुसार कक्षा ८ सम्मको शिक्षालाई आधारभूत शिक्षा भनिएको छ । संविधानमा विद्यालय तहको शिक्षालाइ स्थानीय तह अन्तरगत राखी कक्षा १ देखि ८ सम्मको आधारभूत शिक्षामा १०० पूर्णाड्ढको स...

जनशक्ति विकासमा बहस

जनशक्ति विकासमा बहस

घर परिवारमा कुशल कार्यव्यवहार तथा नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्न सक्ने किसिमले सीपगत क्षमता र हैसियत अनुसार हरेक सदस्यको कार्यविभाजन गरिएको हुन्छ । संघ, संगठन र संस्थानहरुमा यी कुरा लागू हुन्छन् । कस...

भर्चुअल कक्षा : अरु बेला चुपचाप, जुनबेला पानी पर्छ त्यही बेला छाता !

भर्चुअल कक्षा : अरु बेला चुपचाप, जुनबेला पानी पर्छ त्यही बेला छाता !

बर्ष दिनसम्म थलिएर बल्लतल्ल उठ्न लागेको शिक्षा क्षेत्रमा कोरोना भाइरस कोभिड १९ को नयाँ भेरियण्ट देखा परेसँगै थप समस्या उत्पन्न भएको छ । अधिकांश बालबालिका कोरोना संक्रमित हुन थाले पछि शिक्षा क्षेत्रमा...

सामुदायिक विद्यालयमा अंग्रेजी माध्यम

सामुदायिक विद्यालयमा अंग्रेजी माध्यम

अंग्रेजी भाषा प्रति मानिसहरूको मोह र अंग्रेजी सिक्दा विश्वव्यापी अवसर पाइने बुझाईले सामुदायिक विद्यालयहरूमा अंग्रेजी माध्यमको प्रयोग बढ्दो छ । भाषा सिकाइका आधारभूत सैद्धान्तिक ज्ञान, प्रारम्भिक कक्षाम...

शिक्षक नियुक्ति र मर्यादाको सन्दर्भ

शिक्षक नियुक्ति र मर्यादाको सन्दर्भ

शिक्षण पेशा गर्व गर्न लायक हुनुपर्छ । त्यसका लागि  शिक्षक स्वयं पनि असल हुनुपर्छ । सरकार भने असल शिक्षक भन्दा हाम्रा शिक्षक खोज्न लागिरहेको छ । भनिन्छ , शिक्षक हुनलाई जन्मजात गुण पनि चाहिन्छ । ऊ...

   शिक्षण विधि : 'न्यारेसन सिक्नेस'बाट बदलेर विद्यार्थी केन्द्रित बनाऔं

शिक्षण विधि : 'न्यारेसन सिक्नेस'बाट बदलेर विद्यार्थी केन्द्रित बनाऔं

नेपालको शिक्षण सिकाइ पद्धति ‘न्यारेसन सिकनेसबाट’ ग्रस्त छ । परम्परागत शिक्षण विधिबाट विद्यार्थीलाइ ज्ञान थुपार्ने काम भइरहेको छ । शिक्षामा शास्त्रको अध्ययन अध्यापन भयो । युग सापेक्ष शास्त्...

शिक्षणको आत्मा नै अनुसन्धान

शिक्षणको आत्मा नै अनुसन्धान

४० बर्षको उमेरमा जब मैले क्यानेडियन विश्वविद्यालय जाने मौका पाएँ, अनि बल्ल थाहा भयो विश्वविद्यालय के हो र यो कस्तो हुनुपर्छ !  मेरो अनुभवको आधारमा विश्वविद्यालयका दुई वटा महत्वपूर्ण काम हुँदा...

शैक्षिक दृष्टिबाट हेर्दा जनशक्ति विकासका सवाल र समस्या

शैक्षिक दृष्टिबाट हेर्दा जनशक्ति विकासका सवाल र समस्या

जनशक्तिको वैज्ञानिक उत्पादन, विकास तथा उचित प्रयोगले मात्र मुलुकको सामाजिक, आर्थिक जीवनमा युगान्तकारी परिवर्तन ल्याउन सक्छ । श्रमशक्तिमा दक्ष र व्यवसायिक नागरिक स्वदेश तथा विदेशका जुनसुकै कुनामा सम्मा...

शिक्षकको संकट टार्न अघि सरे विद्यार्थी

शिक्षकको संकट टार्न अघि सरे विद्यार्थी

हरेक बर्ष वसन्त ऋतुको आगमनसँगै सरस्वती पुजा आउँछ । यो दिनमा नयाँ कार्यको सुरुवात गर्नु, नाक कान छेड्नु, किसानहरुले नयाँ गोरु नार्नु, विऊ विजन रोप्नु नेपाली समाजको जीवन शैली हो हो । हिन्दुहरुले विद्याक...

शैक्षिक सत्र : महिना पुर्‍याउने कि सिकाइ !

शैक्षिक सत्र : महिना पुर्‍याउने कि सिकाइ !

कोभिड सामान्य बन्दै गए पछि र खोप लगाउने क्रमसँगै शिक्षण सिकाइ विस्तारै पुरानै लयमा फर्किदै छ । ग्रामीण क्षेत्रमा सबै विद्यालय र कक्षाको पठनपाठन नियमित भैसकेको छ भने शहरी क्षेत्रमा कतिपय ठूला विद्यालयल...

सरकारबाट उपेक्षित गुरुकुल

सरकारबाट उपेक्षित गुरुकुल

विद्यालय र साविकका उच्च माध्यमिक तहका समकक्षी गुरुकुललाई उपलब्ध गराईदैं आएको अनुदान संघीयतासँगै बन्द गरिदाँ तनहुँ स्थित देवघाटका गुरुकुल मारमा परेका छन् । विद्यालय तहका लागि एक र साविकका उच्च माध्यमिक...

विद्यालय शिक्षामा सुधारको सुत्र

विद्यालय शिक्षामा सुधारको सुत्र

नागरिकलाइ शिक्षा दिने दायित्व राज्यको हो । नेपालको सन्दर्भमा  राज्यले शिक्षामा ठूलो लगानी गर्नुका साथै शिक्षाको सुधारको लागि विभिन्न कालखण्डमा शिक्षा वोर्ड तथा समितिहरु गठन गरी तिनीहरुले दिएका प्...

खोल्ने र बन्द गर्ने बीचको शैक्षिक विकल्प

खोल्ने र बन्द गर्ने बीचको शैक्षिक विकल्प

विवादबाट उठ्ने कि ? तत्कालीन समयमा बुद्धले दुइटा अन्यौल देखे । आत्मा र परमात्मा बुझ्न बुझाउन समय खर्चिएकाहरुको अन्यौल । ईश्वर छ कि छैन भन्ने संवादमा समय खर्चिएकाहरुको अन्यौल । बुद्धले ठम्याए कि न ब...