विचार / बिमर्श

स्थानीय निर्वाचन : दलका घोषणापत्रमा शिक्षा

स्थानीय निर्वाचन : दलका घोषणापत्रमा शिक्षा

विभिन्न तहका सरकारहरूको अधिकार क्षेत्र तोकिएको संवैधानिक व्यवस्था बमोजिम देशभरका स्थानीय सरकारहरूले शासन सञ्चालन गरेको पहिलो पाँच वर्ष पूरा भएपछि संवैधानिक प्रावधान बमोजिम अर्को स्थानीय निर्वाचन २०७९...

सार्वजनिक शिक्षा सुधार : के गर्न सक्छ स्थानीय सरकारले ?

सार्वजनिक शिक्षा सुधार : के गर्न सक्छ स्थानीय सरकारले ?

शैक्षिक क्षेत्र देशव्यापी रुपमा फैलिएको राज्यको सबैभन्दा ठुलो सञ्जाल भएको हुनाले यसका बारेमा आलोचना, चिन्तन, अपेक्षा, समस्या र सम्भावना जस्ता सबै विषय बृहत छ । एउटा सानो विषयलाई हेरेर समग्र शैक्षिक सं...

मध्यमस्तरीय प्राविधिक शिक्षा : छिरलिएर चल्दा उपलब्धि कम, खर्च धेरै

मध्यमस्तरीय प्राविधिक शिक्षा : छिरलिएर चल्दा उपलब्धि कम, खर्च धेरै

मुलुक सञ्चालनमा प्राविधिक तथा व्यावसायिक जनशक्ति आवश्यकता पर्दछ । परम्परागत ज्ञान, सीप र पेसागत क्षमतालाई समेत विज्ञानको कसीमा राखेर परिस्कृत गर्दै प्रमाणीकरण गर्नुपर्ने हुन्छ । आधारभूत, मध्यमस्तरीय त...

पाठ्यपुस्तक मात्रै रटाउनु शिक्षण पेशाप्रतिको बेइमानी

पाठ्यपुस्तक मात्रै रटाउनु शिक्षण पेशाप्रतिको बेइमानी

गुरू ब्रह्मा गुरू विष्णु, गुरु देवो महेश्वर गुरु साक्षात परब्रह्म, तस्मै श्री गुरुवे नमस् !  संस्कार सहितको शिक्षा नै गुणस्तरीय शिक्षा हो । शैक्षिक गुणस्तर अभिवृद्धिमा शिक्षकको भूमिका मेरुदण्...

परम्परागत शैलीमा अभ्यस्त शिक्षकको शैलीमा परिवर्तनको खाँचो

परम्परागत शैलीमा अभ्यस्त शिक्षकको शैलीमा परिवर्तनको खाँचो

पाठ्यक्रमको ढाँचा, निर्माण प्रक्रिया आदिका बारेमा विभिन्न सैद्धान्तिक आधार र मान्यताहरु छन् । तिनै सैद्धान्तिक मान्यताका आधारमा पाठ्यक्रम तयार गरेर लागु गर्ने र समय समयमा अद्यावधिक गरिन्छ । यसका सैद्ध...

बदलौँ शिक्षण शैली

बदलौँ शिक्षण शैली

शिक्षण प्राविधिक कार्य भएकोले यसमा ज्ञानात्मक, भावनात्मक, कृयात्मक र व्यवहारिक पक्षहरु जोडिएका हुन्छन् । कुमालेले घैंटोको आकार दिए जस्तो, मूर्तिकारले मूर्ति बनाए जस्तो, चित्रकारले चित्रहरुलाई पूर्णता...

शिक्षकले आफूलाई आफैले छानोस्

शिक्षकले आफूलाई आफैले छानोस्

हामीसँग ३० हजार विद्यालय छन् । ती विद्यालय मध्ये १५ हजार विद्यालयमा त शिक्षक अभाव छँदैछैन । ७ हजार अरु विद्यालयहरुमा पचास भन्दा कम विद्यार्थी छन् । यदि त्यसो हो भने झण्डै ७/८ हजार विद्यालयहरुमा मात्र...

पढाउने चासो भन्दा बढी सरुवा मिलाउने ध्यान !

पढाउने चासो भन्दा बढी सरुवा मिलाउने ध्यान !

मुस्ताङको थासाङ गाउँपालिकामा रहेका विद्यालयहरुमा विद्यार्थी संख्या कम छन् । हाम्रोमा अधिकांश विद्यालयहरुमा नेपाल सरकारले तोकेको विद्यार्थी संख्या कक्षाकोठामा छैनन् । त्यसकारण यहाँका विद्यालयहरुले बाहि...

प्रभावकारी शिक्षणमा कक्षाकोठाको सिकाइ व्यवस्थापन

प्रभावकारी शिक्षणमा कक्षाकोठाको सिकाइ व्यवस्थापन

स्कुल पढ्ने बेला टिफिन समय सकिएपछि कक्षामा बसेर सरको भाषण सुन्दा कहिले चार बज्ला र हिँड्न पाइएला भन्ने लाग्थ्यो । अझ त्यसमाथी सानो सानो कुरामा पनि वास्तविकता बुझ्दै नबुझि सरले हप्काएको र डस्टरले हत्के...

विद्यार्थी, शिक्षक र कर्मचारी दलका दास बनेपछि कसरी हुन्छ शिक्षामा सुधार ?

विद्यार्थी, शिक्षक र कर्मचारी दलका दास बनेपछि कसरी हुन्छ शिक्षामा सुधार ?

शिक्षाको विषयमा अझ सघन विमर्श जरुरी छ । त्यो बाटोमा हामी सबै लागौं । किनभने हामी शिक्षामा धेरै तल छौं चाहे, त्यो विद्यालय शिक्षाको हकमा होस् वा उच्च शिक्षाको हकमा होस् । त्यो सुधार्न सकिन्छ भन्ने विश्...

धिपधिपे दियोका भरमा मौलिक पहिचान

धिपधिपे दियोका भरमा मौलिक पहिचान

संस्कृत वाङ्मयमा निहित ज्ञान, विज्ञान, अध्यात्म, संस्कृति, कला, साहित्य, दर्शन, गणित, इतिहास, तन्त्रशास्त्र, ज्योतिषशास्त्र, राजशास्त्र, अर्थशास्त्र, धर्मशास्त्र, सङ्गीतशास्त्र र काव्यशास्त्रले समाजको...

गणित शिक्षण–सिकाइमा अडियो पाठ

गणित शिक्षण–सिकाइमा अडियो पाठ

आधुनिक जमानामा पनि अडियो पाठ ! त्यस माथि गणितको शिक्षण–सिकाइमा यो त झन् कसरी सहज हुन सक्छ ! सूचना प्रविधिको उच्चतम् विकास र विस्तारले विद्यार्थीको सिकाइलाई फरक तरिकाले पनि सहजीकरण गर्ने सम...

शिक्षक

शिक्षक

म भर्खरै स्कुल जान थालेको थिएँ । स्कुलमा के पढ्थेँ वा सिक्थेँ सम्म पनि याद छैन । तर केही शिक्षकहरुको अनुहार स्पष्ट याद छ । गाउँमै हामी खेल्दै गर्दा कहिलेकाहीँ शिक्षकहरु हाम्रै घरको बाटो हिँड्नुहुन्...

पढाउने नाममा सडाउने खेल !

पढाउने नाममा सडाउने खेल !

बालमैत्री भनेको बालबालिकाको रुची चाहना र भावनाको सम्मान हुनु हो । जहाँ बालबालिकालाई सम्मान मिल्छ त्यहाँ सिर्जनाको फूल फुल्छ । ज्ञानको ढोका खुल्छ । सम्पन्नताको पोका खुल्छ ।  बालमैत्रीको जग सन्...

... अर्थात् शिक्षक विनाको शिक्षा !

... अर्थात् शिक्षक विनाको शिक्षा !

गत जेठ १६ गते देखि २५ गतेसम्म सञ्चालन भएको कक्षा १२ को परीक्षाको नतिजा गत भदौ १७ गते शुक्रबार प्रकाशित भएको  । राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले लिएको उक्त परीक्षामा तीन लाख ९६ हजार एक सय ८५ विद्यार्थी स...