विचार / बिमर्श

विलम्ब नगरौं कक्षा कोठाको विकल्प खोज्न

विलम्ब नगरौं कक्षा कोठाको विकल्प खोज्न

कोभिड - १९ का कारण सृजना भएको असहज र विषम अवस्थामा विद्यार्थीको शैक्षिक क्षतिबाट बचाउन र शैक्षिक सत्र खेर जान बाट जोगाउन भन्दै सरकारले वैकल्पिक शिक्षण सिकाइ सहजिकरण निर्देशिका जारी गरी गत असार १ गतेबा...

शिक्षक व्यवस्थापन र तदर्थवाद

शिक्षक व्यवस्थापन र तदर्थवाद

कोरोना भाईरस कोभिड १९ को माहामारीको जोखिम कम गर्न भन्दै  लकडाउन भएको  ४ महिना भईसक्यो । समाजको सबै क्षेत्र यतिखेर अन्योलको अवस्थामा छन् । महामारीको अन्त्य कहिले हुन्छ भन्ने यकिन गर्न नसकिए प...

शिक्षा बजेटको प्रवृत्ति : कार्यान्वयन सही छ त ?

शिक्षा बजेटको प्रवृत्ति : कार्यान्वयन सही छ त ?

आगामी बर्षका लागि केही स्थानीय सरकार बाहेक तीनै तहका सरकारले बजेट तय गरिसकेका छन् । सामाजिक विकास र परिवर्तनको महत्वपूर्ण क्षेत्र भएकाले शिक्षा बजेटको विषय प्राथमिकतामा पर्नु आवश्यक भए पनि राज्यको प्र...

आंशिकको पीडा निरन्तर

आंशिकको पीडा निरन्तर

नयाँ पुस्ता निर्माण गर्ने मुख्य जिम्मेवारीमा रहेको वर्ग हो शिक्षक, प्राध्यापक । उनीहरुको विद्धताले नै देशका लागि आवश्यक योग्य जनशक्ति उत्पादनमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको हुन्छ । अर्थात् देशको जन...

शिक्षकलाई जोखिम भत्ता

शिक्षकलाई जोखिम भत्ता

शिक्षक सिकाइको प्रमुख पात्र । कोरोना भाईरस (कोभिड-१९) का कारण सिकाइमा आएको चुनौती सम्बोधन गर्न शिक्षकको नेतृत्व र सहभागिता अझ घनिभूत हुनु जरुरी छ । जोखिमको वर्तमान अवस्थामा शिक्षकको क्षमता विस्तार,...

 विकल्प खोज्नेहरुले आँखा चिम्लँदा शिक्षा क्षेत्र अन्योल ग्रस्त

विकल्प खोज्नेहरुले आँखा चिम्लँदा शिक्षा क्षेत्र अन्योल ग्रस्त

देशमा तीन तहको सरकार रहने गरी जारी नेपालको संविधानको मौलिक हक र कर्तव्यको धारा ३१ मा शिक्षा सम्बन्धी हक उल्लेख छ । सोही धाराको उपधारा २ मा प्रत्येक नागरिकलाई राज्यबाट आधारभूत  तहसम्मको शिक्षा अनि...

राज्यसँग हिम्मत छ निजी विद्यालय राष्ट्रियकरण गर्ने ?

राज्यसँग हिम्मत छ निजी विद्यालय राष्ट्रियकरण गर्ने ?

नेपालको शिक्षा क्षेत्रमा विगत दुई दशक देखि घनिभूत रुपमा उठ्ने गरेको एउटा चल्तिको मुद्दा छ – नेपालमा दुई खाले शिक्षा भयो र यसले वर्ग विभाजन गर्यो ! अर्थात् धनी वर्गका लागि निजी विद्यालय र गरीबका...

 पाठ्यक्रम बनाउँदैमा ध्यान दिने की आगो लागे पछि कुवा खन्ने !

पाठ्यक्रम बनाउँदैमा ध्यान दिने की आगो लागे पछि कुवा खन्ने !

कक्षा १२ सम्मलाई विद्यालय तह मान्दै राज्यले यसको सञ्चालन, नियमन, नियन्त्रण तथा मूल्याङ्कनको जिम्मा स्थानीय सरकारलाई दिएको छ । कक्षा ८ सम्मको आधारभूत शिक्षाको पाठ्यक्रम निर्माण गर्ने अधिकार स्थानीय सरक...

के शिक्षक सबै शैक्षिक क्षेत्रको कमजोरी बोक्ने भरिया हो ?

के शिक्षक सबै शैक्षिक क्षेत्रको कमजोरी बोक्ने भरिया हो ?

विद्यालयमा पढाउने काम त अलिक पहिले देखि नै गरियो, तर २०७१ सालमा शिक्षक सेवा आयोगको परीक्षा पास गरेर शिक्षक भए यताका दिनमा मनमा उब्जेको एउटा प्रश्नले निरन्तर लखेटिरहेको छ !  म शिक्षक हो वा फुटबल...

 विद्यालयमा दिवा खाजा : कृषि उत्पादनसँगै रोजगारी वृद्धिको अवसर

विद्यालयमा दिवा खाजा : कृषि उत्पादनसँगै रोजगारी वृद्धिको अवसर

नेपालमा दिवा खाजा कार्यक्रम सन् १९७५ देखि विश्व खाद्य कार्यक्रमको सहयोगमा सञ्चालन हुँदै आएको छ । प्रत्येक आर्थिक वर्षको बजेटमा दिवा खाजा कार्यक्रम उल्लेख हुँदै आएको छ । यसै क्रममा सन् २००८ मा नेपाल सर...

एसईई मूल्याङ्कन र नतिजा प्रमाणीकरण : केही विषय अन्योल मै

एसईई मूल्याङ्कन र नतिजा प्रमाणीकरण : केही विषय अन्योल मै

वि.सं. १९९० साल देखि शुरु भएको विद्यालय तहको अन्तिम परीक्षा एसएलसीले लामो समय फलामे ढोकाको नाममा परिचय बनायो । ८२ वर्षको उमेरमा अर्थात् वि.सं. २०७२ सालमा आईपुग्दा नाम फेरेर एसईई भएको पाँचै वर्षमा कूल...

 विकल्प अनेक छन्, गर्न सक्ने शिक्षकले हो, त्यता ध्यान दिउँ

विकल्प अनेक छन्, गर्न सक्ने शिक्षकले हो, त्यता ध्यान दिउँ

कोभिड–१९ का कारण चैत्र ६ गतेबाट बन्द शैक्षिक संस्थाहरु अझै पनि बन्द नै छन् । महामारीको अवस्था हेरी शैक्षिक सत्रको शुरुआत गर्ने प्रतिक्षामा रहेको सरकारले अन्ततः गत असार १ गतेबाट वैकल्पिक शिक्षा श...

शिक्षा क्षेत्रका उति बेलाका कुरा : आउँदा दिन त्यस्ता नहुन्  !

शिक्षा क्षेत्रका उति बेलाका कुरा : आउँदा दिन त्यस्ता नहुन् !

राष्ट्रिय शिक्षा पद्दति अर्थात् २०२८ साल देखि शुरु भएको नयाँ शिक्षा योजना सँगै नेपालको शिक्षामा केही सुधार हुन खोजेको देखिन्छ  । उक्त योजनाले विद्यालय निरीक्षणका लागि  निश्चत अनुपात र संख्या...

वैकल्पिक सिकाइ : शिक्षक र अभिभावक बिचको वार्ता

वैकल्पिक सिकाइ : शिक्षक र अभिभावक बिचको वार्ता

कोरोना भाईरस (कोभिड - १९) का कारण विद्यालयहरु बन्द छन्, बालबालिकाको सिकाइ प्रभावित भएको छ । यस्तो अवस्थामा सरकारले हिजोबाट (असार १) वैकल्पिक विधिबाट सिकाइ शुरु भएको घोषणा गरेको छ । प्रविधि पुहँचको आधा...

विद्यालय समायोजन : नियतमा खोट, औपचारिकताको निरन्तरता

विद्यालय समायोजन : नियतमा खोट, औपचारिकताको निरन्तरता

नजिक नजिक विद्यालयहरु भएपछि विद्यार्थी संख्या कम हुने नै भयो ! विगतमा विभिन्न स्वार्थका कारणले अनावश्यक ठाउँमा पनि विद्यालय खोल्ने प्रतिस्पर्धाको लहरले ल्याएको एउटा अवस्था हो यो । कतिपय ठाउँमा विद्यार...