विचार / बिमर्श

शैक्षिक सत्र खेर नफाल्ने कि ?

शैक्षिक सत्र खेर नफाल्ने कि ?

सम्पादकीय नोट - संसारले प्रविधिमा मारेको फड्कोसँगै हाम्रा शिक्षालयहरुमा पनि त्यसको प्रवन्ध हुनुपर्ने समय निकै पहिल्यै थियो । कोरोना संकटले हामीलाई फेरी एक पटक प्रविधि मैत्री शिक्षण सिकाइ प्रणाली, त्यस...

व्यवसायिक शिक्षामा एकरुपताको खाँचो, नत्र ठहर्ने छ - विद्यार्थी माथि ‘गिनी पिग’ !

व्यवसायिक शिक्षामा एकरुपताको खाँचो, नत्र ठहर्ने छ - विद्यार्थी माथि ‘गिनी पिग’ !

मुलुकको सामाजिक स्तर मापनका लागि शैक्षिक संस्थाहरुको विश्वसनीयता, सञ्चार जगतको तटस्थता तथा न्यायापालिकाको निष्पक्षतालाई आधार मान्ने परम्परा रही आएको छ । त्यसैले शैक्षिक संस्थाहरुलाई स्वायत्त, न्यायपाल...

 शिक्षाको कोणबाट चोटिला प्रश्न : लथालिङ्ग चाला, भताभुङ्ग समाज !

शिक्षाको कोणबाट चोटिला प्रश्न : लथालिङ्ग चाला, भताभुङ्ग समाज !

अभिभावकहरु भन्छन्– छोराछारीहरु आज्ञाकारी हुन छाडे । छोराछोरी भन्दछन्–मम्मी ड्याडी पुरानो चिन्तनका ! वहाँहरु जस्तै बनी दिनु पर्ने रे ! अर्थात् ‘जेनेरेसन ग्याप’ । शिक्षक...

बजेट : शिक्षा क्षेत्र र शिक्षकको अपेक्षामा तुषारापात

बजेट : शिक्षा क्षेत्र र शिक्षकको अपेक्षामा तुषारापात

झण्डै दुई तिहाई बहुमत सहितको सरकारले लगातार तेश्रो बर्षको बजेट प्रस्तुत गरेको छ । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टिको सरकारले ल्याएको तिनै बर्षको बजेट अर्थमन्त्री डा.युवराज खतिवडाको अगुवाईमै आयो । चालु आर्थिक ब...

तत्काल सम्भव छैन विद्यालय खोल्न, खोल्नु अघि निर्देशिका जरुरी

तत्काल सम्भव छैन विद्यालय खोल्न, खोल्नु अघि निर्देशिका जरुरी

कोरोना भाइरस कोभिड १९ को संक्रमणका कारण संसारको  जनजीवन ठप्प भएको छ । चीनको वुहानबाट शुरु भएको उक्त भाइरसको संक्रमण नेपालमा पनि देखिए सँगै जोखिम न्यूनिकरण गर्न सरकारले चैत ११ गतेबाट घोषणा गरेको ब...

स्थगित परीक्षाको चिन्ता, चासो र बाटो

स्थगित परीक्षाको चिन्ता, चासो र बाटो

कोरोना भाईरस (कोभिड - १९) ले विश्वभर ठूलो मानवीय क्षति गर्यो । यो सँगै हरेक क्षेत्रलाई तहस नहस पार्यो । यसको असर मानव जातिले निकै समय पछि सम्म पनि भोग्नु पर्ने निश्चित भएको छ । कोरोनाले तहसनहस पारेका...

वैकल्पिक दृष्टिकोणले समेट्न नसक्ने शिक्षाका पक्ष र ध्यान दिनु पर्ने कुरा

वैकल्पिक दृष्टिकोणले समेट्न नसक्ने शिक्षाका पक्ष र ध्यान दिनु पर्ने कुरा

विश्वव्यापी महामारी कोरोना भाईरस कोभिड १९ ले संसारको अवधिलाई नै पुर्नपरिभाषित गरिदिने भएको छ । ढिलो चाँडो होला तर एक न एक दिन यसको पराजय सुनिश्चित छ, कोरोना महामारीको समाप्ती पछि संसारलाई दुई भागमा बा...

 हर्कत र दुर्नियत बोकेर सम्भव छ शिक्षा प्रणालीको सुधार ?

हर्कत र दुर्नियत बोकेर सम्भव छ शिक्षा प्रणालीको सुधार ?

कोरोना भाईरस (कोभिड - १९) का कारण ज्यान गुमाउनेहरुको संख्या हरेक दिन उकालो लाग्दो छ । यसबाट प्रभावित मानिसको बढ्दो तथ्याङ्क सँगै सिङ्गो दुनियाँको आर्थिक, सामाजिक क्रियाकलापहरु अस्तव्यस्त बनाएको छ । गत...

शिक्षामा लम्पसारवाद ! मन्त्रीको धारणा 'फेस सेभ' मात्रै त हैन !!

शिक्षामा लम्पसारवाद ! मन्त्रीको धारणा 'फेस सेभ' मात्रै त हैन !!

हरेक बर्षको बजेट सार्वजनिक गर्न संविधानमा तोकिएकै मिति, अर्थात् गत जेठ १५ गते सरकारले आगामी बर्षको बजेट संसद मार्फत् सार्वजनिक गरेको छ । बजेट अर्थ राजनीतिक विषय हो, सामाजिक जिम्मेवारीको दस्तावेज र सरक...

विद्यार्थी र ईण्टरनेट : कस्ता कुरामा केन्द्रित हुने ?

विद्यार्थी र ईण्टरनेट : कस्ता कुरामा केन्द्रित हुने ?

यो समय सूचना प्रविधिको विकासको अलिले सम्मको उच्चतम् विन्दु हो । यो यत्तिकै रोकिनेवाला पनि छैन ।  सूचना प्रविधिको विकासले एका तर्फ अनेकौँ आयामहरूमा मानिसको जीवन सहज र सरल भइरहेको छ भने यसको प्रयोग...

सार्वजनिक शिक्षाका सवाल, नयाँ शिक्षा आयोगको खाँचो

सार्वजनिक शिक्षाका सवाल, नयाँ शिक्षा आयोगको खाँचो

गत जेठ २ गते संसदको संयुक्त बैठकमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीद्वारा प्रस्तुत आगामी बर्षको नीति तथा कार्यक्रमबाटै छनक पाईएको थियो सार्वजनिक शिक्षाका लागि निराशाजनक बजेट आउँदै छ । जेठ १५ गते अर्थ मन्...

 शैक्षिक क्यालेण्डर फेरिने हो ? विचलित मनोविज्ञानलाई ध्यान दिउँ

शैक्षिक क्यालेण्डर फेरिने हो ? विचलित मनोविज्ञानलाई ध्यान दिउँ

अहिले लाखौंको संख्यामा विद्यार्थी शिक्षालयको औपचारिक अध्ययनबाट वञ्चित छन् । बर्षभरि मेहनत गरेर परीक्षाको मुखैमा आइपुग्दा स्थगित भएका परीक्षाका बारेमा अहिले सम्म निर्णय नहुँदा उनीहरुको मानसिक वेचैनी बढ...

सामुदायिक भन्दा निजी ठिक ! कि शिक्षकको राजनीति कायमै राख्ने प्रपञ्च हो ?

सामुदायिक भन्दा निजी ठिक ! कि शिक्षकको राजनीति कायमै राख्ने प्रपञ्च हो ?

दुई महिना बढिको लकडाउनकै बिचमा सरकारले संसदमा आगामी आर्थिक बर्षको बजेट प्रस्तुत गरेको छ । स्वभाविक हो बजेटका पक्ष र विपक्षमा हरेक बर्ष जस्तै बहस जारी छन् । श्रोतको सिमितता, व्यक्ति अनुसार निर्धारण हुन...

शिक्षा के का लागि ? विद्वान हुन कि बुद्धिजीवी

शिक्षा के का लागि ? विद्वान हुन कि बुद्धिजीवी

विद्वान र बुद्धिजीवीका बारेमा व्यक्ति, परिवार र समाजमा अनेकानेक बहस, विवेचना तथा संवाद प्रशस्तै हुने गरेका छन् । यिनीहरुको बारेमा जान्नु भन्दा पहिले आँकडा, सूचना, तथ्य, ज्ञान र सत्यका बारेमा जान्नु उत...

विपद्मा समन्वय नभए, सबै कुरा भएर पनि केहि नभए झैँ हुन्छ

विपद्मा समन्वय नभए, सबै कुरा भएर पनि केहि नभए झैँ हुन्छ

नेपाल भूकम्पको जोखिमका हिसाबमा ११ औँ स्थानमा पर्छ । जलवायु परिवर्तनका हिसाबमा छैठौ, जलउत्पन्न प्रकोपको हिसाबमा ३० औ, खाद्यान्न अभावको हिसावमा १६ औँ मा पर्छ (drr portal.gov.np) । वि.सं. १९९० को भूईँ...